Γουλές Δ.1,, Μητσάκης Α.1, Ελευθεριάδου Φ.1
1: Ομάδα Φοιτητών και Ιατρών ΕΕΛΙΑ (Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Ιατρών Αττικής)
Όπως προαναφέρθηκε, το σπονδυλικό αυτό σύμπλεγμα είναι άδισκο, αλλά πλούσιο σε αρθρώσεις και θυλακοσυνδεσμικά στοιχεία ικανά να υποστούν μηχανική καταπόνηση, εκφυλιστικές και φλεγμονώδεις διεργασίες και υπερξαρθρήματα. Τα τελευταία μπορεί να αποβούν θανατηφόρα λόγω πίεσης του νωτιαίου μυελού.
Το ατλαντοϊνιακό υπεξάρθρημα είναι μια σοβαρά έως δυνητικά θανατηφόρα επιπλοκή οφειλόμενη σε τραύμα, ρευματοειδή ή αγκυλοποιητική σπονδυλίτιδα (1). Είναι δυνατό να προκληθεί συμπίεση ή τραυματισμός στο νωτιαίο μυελό και να επέλθει καταπληξία ή χρόνια συμπιεστική μυελοπάθεια. Μπορεί ταυτόχρονα να εμπλακεί η σπονδυλοβασική αρτηρία.
Εκτός από το υπεξάρθρημα, η οστεοαρθρίτις, η αγκυλωτική σπονδυλίτις, η ρευματοειδής αρθρίτις και οι κακώσεις είναι τα συχνότερα αίτια αρθρίτιδος και ήπιας αστάθειας στην άνω ΑΜΣΣ. Επιγραμματικά, οι μηχανικές- εκφυλιστικές βλάβες του ΙΑΣ μπορεί να συνοψισθούν στο σύνδρομο καταπόνησης των μυο-θυλακοσυνδεσμικών στοιχείων (μαλακά μόρια) και στην επιχώριο οστεοαρθρίτιδα που εκδηλώνονται κλινικά με πρωινή ινιαλγία και αυχενογενή κεφαλαλγία (Εικ
Τα συμπτώματα του ΙΕΣ εκδηλώνονται με πόνο, δυσκαμψία επεκτεινόμενη στην ινιο-αυχενική περιοχή , σπασμό ή βράχυνση των υπινιακών μυών. Τα συμπτώματα δεν επιτείνονται με το βήχα. Συνήθως συνυπάρχει συμμετρικός ή ασύμμετρος περιορισμός κινητικότητας ιδίως των στροφών της κεφαλής, της κάμψης ή έκτασης. Η πρωινή ινιαλγία διάρκειας ολίγων ωρών και η αυχενογενής κεφαλαλγία χαρακτηρίζουν διαγνωστικά το ΙΑΣ, όπως προαναφέρθηκε.
Αυχενογενής κεφαλαλγία
Ένα πολύ ενδιαφέρον σύμπτωμα του ΙΑΣ είναι η λεγόμενη αυχενογενής κεφαλαλγία (8-22). Πρόκειται για ψευδο- ημικρανικού τύπου κεφαλαλγία αναγνωρισμένη από τη διεθνή εταιρία κεφαλαλγίας, η οποία οφείλεται σε συμπίεση ή ερεθισμό αυχενικών ριζών, κυρίως της Α2 ρίζας ( ινιακό νεύρο) το οποίο λόγω αναστομώσεως με το νωτιαίο αυχενικό φυτικό πυρήνα του τριδύμου προκαλεί ινιαλγία που επεκτείνεται βρεγματοκροταφικά και στο πρόσωπο, ιδίως στην υπερκόγχιο και οφθαλμική περιοχή(3, 7,8-22). Διαφοροποιείται από την κεφαλαλγία τάσεως από το γεγονός ότι εμφανίζει δυσλειτουργία των αρθρώσεων με περιορισμό κινήσεων στροφής και κάμψης, μυϊκή αδυναμία αυχενικών μυών, θετική απάντηση στο νευρικό αναισθητικό αποκλεισμό, πλάγια ετερόπλευρη εντόπιση και όχι αμφίπλευρη όπως η κεφαλαλγία τάσεως και δεν σχετίζεται με ψυχοπιεστικά γεγονότα.
Εικ.6-1. Α. Αναδίπλωσης των σπ. αρτηριών σε στροφή και κάμψη. Β. Οστεοαρθρίτις Α1-Α2 Γ. Υπεξάρθρημα οδόντος.
Η θεραπεία της αυχενογενούς κεφαλαλγίας συνίσταται στη χορήγηση αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, φυσικοθεραπείας ιδιαίτερα με χρήση ηλεκτροαναλγητικών ρευμάτων και τοπικές εγχύσεις στην πάσχουσα ρίζα (23). Οι τελευταίες γίνονται με ιδιαίτερη προσοχή γιατί υπάρχει κίνδυνος τρώσης της αναδιπλούμενης στο σημείο αυτό σπονδυλικής αρτηρίας. Τα υπεξαρθρήματα της περιοχής (κλινική αστάθεια) χρειάζονται νευροχειρουργική αξιολόγηση και αντιμετώπιση καθώς και χρήση αυχενικού κολάρου.
ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ…
Συνέχεια στο βιβλίο «Αυχενικό Σύνδρομο» του Δ. Γουλέ