Σήμερα θα σας μιλήσω για την περίφημη «κβαντική ιατρική», τους βιοσυντονισμούς, τις «θεραπευτικές συχνότητες» και όλα αυτά τα περίεργα ονόματα και μηχανήματα που ήρθαν ξανά στην επικαιρότητα με αφορμή την υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη.
Και υπάρχει συγκεκριμένος λόγος που επιλέγω να μιλήσω γι’ αυτό σήμερα. Μέσα από όσα δημοσιοποιήθηκαν για το ιατρείο στο οποίο βρισκόταν, ακούσαμε ξανά όρους όπως «κβαντική ιατρική», «κβαντική βιοανάδραση», εναλλακτικές θεραπείες και άλλες αντίστοιχες πρακτικές.
Τι είναι πραγματικά η κβαντομηχανική και τι σχέση έχει ή δεν έχει με όλα αυτά που εδώ και χρόνια διαφημίζονται ως «κβαντικές θεραπείες»;
Γιατί οι λέξεις εντυπωσιάζουν.
«Κβαντικό». «Ενέργεια». «Συχνότητα». «Συντονισμός». «Ηλεκτρομαγνητικό πεδίο».
Όλα είναι πραγματικοί επιστημονικοί όροι. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε θεραπεία που τους χρησιμοποιεί είναι επιστήμη.Πέρα από την εκπαίδευση και τις πιστοποιήσεις που έχω ολοκληρώσει σε αντικείμενα όπως οι Νευροεπιστήμες η Γενετική, η Ογκολογία, συνθετική Βιολογία και συναφείς βιοϊατρικές επιστήμες, μέσα από προγράμματα πανεπιστημίων και οργανισμών όπως Harvard, MIT, Johns Hopkins και University of Colorado, αποφάσισα ότι, αν θέλω να έχω σοβαρή άποψη για όλα αυτά, πρέπει πρώτα να μάθω τι πραγματικά σημαίνει κβαντομηχανική.
Έτσι αποφάσισα να προχωρήσω ένα βήμα παραπέρα και να παρακολουθήσω το Quantum Mechanics for Scientists and Engineers του Stanford University, το οποίο έχει αναπτυχθεί από τον καθηγητή David A. B. Miller του Stanford University και βασίζεται στη διδασκαλία της εφαρμοσμένης Κβαντομηχανικής για επιστήμονες και μηχανικούς. με στόχο την επιτυχή ολοκλήρωση και την απόκτηση του Verified Certificate of Achievement στην Κβαντομηχανική.
Και ήταν δύσκολο. Πολύ δύσκολο.
Χρειάστηκε πολύ διάβασμα, επιμονή και αρκετή βοήθεια, ιδιαίτερα στα μαθηματικά. Και πραγματικά ευχαριστώ κάποιους φίλους μαθηματικούς που με βοήθησαν να κατανοήσω το απαιτητικό μαθηματικό υπόβαθρο πίσω από έννοιες όπως η εξίσωση Schrödinger, οι κυματοσυναρτήσεις, οι τελεστές, οι ιδιοτιμές, ο Hamiltonian, ο συμβολισμός Dirac, η αρχή της αβεβαιότητας, οι κβαντικές καταστάσεις και οι πιθανότητες.
Στη Φυσική και στα ηλεκτρονικά είχα ήδη μεγαλύτερη εξοικείωση, όμως η Κβαντομηχανική ήταν μια εντελώς διαφορετική πρόκληση.Τελικά, μετά από πολύ κόπο και μια πραγματικά απαιτητική εκπαιδευτική διαδρομή, κατάφερα να ολοκληρώσω επιτυχώς το πρόγραμμα και να αποκτήσω το Verified Certificate of Achievement – Quantum Mechanics for Scientists and Engineers Stanford University / Stanford Online
Δεν με έκανε φυσικό ούτε αυτός ήταν ο σκοπός μου. Μου έδωσε όμως κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικότερο για τη δουλειά μου: τη γνώση που χρειαζόμουν ώστε, όταν ακούω τον όρο «κβαντικό», να μπορώ πλέον να καταλαβαίνω τι ανήκει στην πραγματική Κβαντομηχανική και τι απλώς δανείζεται το όνομά της.Και τότε έγινε ακόμη πιο ξεκάθαρο κάτι που σήμερα θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό:
Άλλο κβαντομηχανική και άλλο “κβαντική θεραπεία”.
Ας δούμε λοιπόν πρακτικά τι συμβαίνει.Ένα μηχάνημα μπορεί, για παράδειγμα, να ισχυρίζεται ότι «διαβάζει τις ενεργειακές ή ηλεκτρομαγνητικές συχνότητες του σώματος», εντοπίζει ποιο όργανο βρίσκεται σε «ανισορροπία» και στη συνέχεια εκπέμπει τη σωστή συχνότητα για να το «επαναφέρει».
Ακούγεται επιστημονικό.
Μόνο που εδώ αρχίζουν οι ερωτήσεις της πραγματικής Φυσικής:
Τι ακριβώς μετράει;
Ηλεκτρικό δυναμικό; Μαγνητική επαγωγή; Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία; Φωτόνια; Μηχανική ταλάντωση;
Σε ποιες μονάδες το μετράει;
Volt; Tesla; Hertz; Watt; Joule;
Πού βρίσκεται ο αισθητήρας; Ποια είναι η ευαισθησία του; Ποιο είναι το σήμα και ποιος ο θόρυβος; Πώς βαθμονομείται;
Και κυρίως:
Πώς από αυτή τη μέτρηση προκύπτει ότι το ήπαρ, ο θυρεοειδής, το πάγκρεας ή ένα καρκινικό κύτταρο είναι “εκτός συχνότητας”;Εδώ πλέον μπαίνει η Βιολογία.Ένα κύτταρο δεν είναι ραδιοφωνικός σταθμός που αρρώστησε επειδή «έχασε τη σωστή συχνότητα».Η λειτουργία του καθορίζεται από DNA, RNA, πρωτεΐνες, ένζυμα, υποδοχείς, ιοντικά κανάλια, ηλεκτροχημικές βαθμίδες, μεταβολικές οδούς και πολύπλοκα δίκτυα κυτταρικής σηματοδότησης.Αν λοιπόν κάποιος ισχυρίζεται ότι μια συγκεκριμένη συχνότητα θεραπεύει ένα κύτταρο, πρέπει να μας δείξει την αλυσίδα:Ποιο φυσικό πεδίο → σε ποια ένταση → σε ποια συχνότητα → αλληλεπιδρά με ποιο μόριο ή κυτταρικό σύστημα → προκαλεί ποια βιοχημική μεταβολή → και αυτή η μεταβολή οδηγεί σε ποιο θεραπευτικό αποτέλεσμα;
Αυτό είναι επιστήμη.Το ίδιο πρόβλημα υπάρχει και με τον περίφημο «συντονισμό».Ναι, ο συντονισμός είναι απολύτως πραγματικό φαινόμενο της Φυσικής.Μια κατασκευή μπορεί να έχει ιδιοσυχνότητα. Ένα ηλεκτρικό κύκλωμα μπορεί να συντονιστεί. Ένα μηχανικό σύστημα μπορεί να εμφανίσει συντονισμό.Από αυτό όμως δεν προκύπτει ότι κάθε ανθρώπινο όργανο έχει μία μυστηριώδη «υγιή συχνότητα» και ότι, αν του τη στείλουμε, θεραπεύεται.
Ούτε προκύπτει ότι ένα καρκινικό κύτταρο μπορεί απλώς να «σπάσει από τη σωστή συχνότητα», όπως σπάει ένα ποτήρι από ακουστικό συντονισμό.Το ποτήρι είναι ένα σχετικά απλό μηχανικό σύστημα με συγκεκριμένους τρόπους ταλάντωσης. Ένας όγκος είναι ένας εξαιρετικά ετερογενής ζωντανός ιστός, αποτελούμενος από κύτταρα, εξωκυττάρια ουσία, αγγεία, ανοσολογικό μικροπεριβάλλον και διαφορετικούς κυτταρικούς πληθυσμούς.Η μεταφορά λοιπόν του παραδείγματος «σπάω ένα ποτήρι με μια συχνότητα» στον καρκίνο δεν αποτελεί βιοφυσική απόδειξη θεραπείας.
Υπάρχει και κάτι ακόμη σημαντικό.
Η πραγματική Ιατρική χρησιμοποιεί πράγματι ηλεκτρισμό, μαγνητικά πεδία, ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, υπερήχους και άλλες μορφές ενέργειας.Το MRI χρησιμοποιεί εξαιρετικά ισχυρά μαγνητικά πεδία και ραδιοσυχνότητες.Οι ακτίνες Χ αλληλεπιδρούν με την ύλη μέσω συγκεκριμένων φυσικών μηχανισμών.Η ακτινοθεραπεία καταθέτει μετρήσιμη ενέργεια στον ιστό και προκαλεί συγκεκριμένες μοριακές βλάβες.Οι υπέρηχοι έχουν γνωστή συχνότητα, ένταση και μηχανική αλληλεπίδραση με τον ιστό.Τα laser έχουν συγκεκριμένο μήκος κύματος, ισχύ και αλληλεπίδραση με συγκεκριμένα μόρια.
Βλέπετε τη διαφορά;
Δεν λέμε απλώς “ενέργεια”. Τη μετράμε.
Δεν λέμε απλώς “συχνότητα”. Την ορίζουμε.
Δεν λέμε απλώς “συντονισμός”. Περιγράφουμε τον μηχανισμό.
Και δεν λέμε απλώς “θεραπεύει”. Το αποδεικνύουμε κλινικά.
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο τέχνασμα της ψευδοεπιστήμης:
Παίρνει μία αληθινή επιστημονική λέξη και την τοποθετεί δίπλα σε έναν αναπόδεικτο ισχυρισμό.
Κβάντο + θεραπεία.
Συχνότητα + καρκίνος.
Ενέργεια + κύτταρο.
Συντονισμός + αποτοξίνωση.
Οι λέξεις μπορεί να είναι επιστημονικές.Η πρόταση όμως που σχηματίζουν δεν γίνεται αυτομάτως επιστήμη.Και ακόμη κι αν κάποιος παρουσιάσει έναν πιθανό φυσικό ή βιολογικό μηχανισμό, υπάρχει ένα τελευταίο επίπεδο που δεν παρακάμπτεται:η κλινική απόδειξη.
- Πού είναι οι ελεγχόμενες μελέτες;
- Πού είναι η σύγκριση με placebo ή με την καθιερωμένη θεραπεία;
- Πού είναι η αναπαραγωγή του αποτελέσματος από ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες;
- Πού είναι η σχέση δόσης–αποτελέσματος;
- Πού είναι τα δεδομένα ασφάλειας;
Γιατί στην Ιατρική δεν αρκεί κάτι να «ακούγεται λογικό».Πρέπει να αποδεικνύεται.Γι’ αυτό σήμερα, όταν ακούω «κβαντική ιατρική», «κβαντικό μηχάνημα», «βιοσυντονισμό» ή «θεραπευτικές συχνότητες», δεν εντυπωσιάζομαι από τις λέξεις.
Κάνω πέντε ερωτήσεις:
- Τι ακριβώς μετράς;
- Με ποια μονάδα;
- Με ποιον μηχανισμό επιδράς;
- Ποια βιοχημική μεταβολή προκαλείς;
- Και πού είναι η κλινική απόδειξη ότι θεραπεύεις;
Αν δεν μπορούν να απαντηθούν αυτά, τότε δεν έχουμε «προχωρημένη επιστήμη που ακόμη δεν καταλαβαίνουμε».
ΕΧΟΥΜΕ ΤΣΑΡΛΑΤΑΝΙΣΜΟ!!
Έχουμε επιστημονική ορολογία χωρίς την επιστήμη που θα έπρεπε να υπάρχει από πίσω.
Και αυτός ήταν ίσως ο σημαντικότερος λόγος που ήθελα να μάθω πραγματική κβαντομηχανική:
Για να πάψει η λέξη “κβαντικό” να με εντυπωσιάζει και να αρχίσει να με υποχρεώνει να ζητώ αποδείξεις.